Welke dikte naald heb je nodig voor leer? De beste tips voor leren tassen maken

Welke naald heb je nodig voor leer, en kun je dik leer naaien met een gewone naaimachine?

Voor leer gebruik je een leernaald, ook wel leathernaald of leersnijnaald genoemd. De punt van zo'n naald is wigvormig geslepen, zodat die het leer doorsnijdt in plaats van doorprikt. Bij een gewone naalden prik je een gat; bij een leernaald maak je een snede. Dat is het verschil dat bepaalt of de naad netjes blijft of gaat rafelen.

De dikte kies je op basis van het leer. Gebruik voor dun leer (tot ongeveer 1,5 mm) een naald van maat 90/14. Voor steviger leer, zoals het gered leer dat ik bij Monsak gebruik, kom je al snel uit op 100/16 of 110/18. Naagleer of meerdere lagen stevig leer vraagt soms zelfs een 120/19.

Dan de machine. Een gewone huishoudnaaimachine haalt meerdere lagen dik leer niet door. De motor is te zwak en de transporteur (het mechanisme dat de stof vooruittrekt) is niet afgestemd op gladde, stevige materialen. Het gevolg: de naald breekt, het leer schuift, de naad trekt scheef. Daarvoor zijn industriële naaimachines ontwikkeld. Die draaien op een veel hoger koppel en hebben een dikke naald en een zwaardere grijper.

Tijdens onze Workshop Tas Maken werk je op zo'n industriële machine. Je hoeft hem niet zelf te bedienen alsof je een rijbewijs haalt: ik leg je stap voor stap uit hoe je de machine instelt en hoe je de naad recht houdt. De meeste deelnemers zijn na tien minuten op dreef.

Is werken met een industriële naaimachine gevaarlijk of moeilijk? Zo werkt het tijdens een workshop

Een industriële naaimachine is niet gevaarlijk als je weet hoe je ermee omgaat. De machine naait sneller dan een huishoudmachine en de naald is dikker, maar de basisprincipes zijn precies hetzelfde: stof invoeren, naaldpositie kiezen, tempo regelen met de voetpedaal.

Wat anders is: de machine reageert directer op het pedaal. Een lichte aanraking geeft al vaart. Dat went snel, maar het vraagt in het begin wat gevoel. Tijdens de workshop zit ik naast je, en je oefent eerst op een stuk restleer voordat je aan je eigen tas begint. Zo bouw je vertrouwen op zonder iets te verpesten.

Wil je weten welk model tas je tijdens een workshop maakt? Bekijk bijvoorbeeld de Workshop Tas Maken sak 9 crossbody tas of de Workshop Tas Maken sak 6 shopper. Elk model heeft een andere naaidichtheid en complexiteit, zodat je kunt kiezen wat bij jouw niveau past.

Heb je ervaring nodig voor een naai-workshop? Alles wat beginners moeten weten

Nee, je hebt geen ervaring nodig. De meeste deelnemers aan onze workshops hebben nog nooit op een industriële naaimachine gezeten, en een deel heeft ook nauwelijks genaaid in het algemeen. Dat is geen probleem.

Wat helpt: een beetje geduld en de bereidheid om instructies op te volgen. Leer is minder vergevingsgezind dan stof, want naalgaten blijven zichtbaar. Dat betekent dat je beter één keer rustig meet dan twee keer haastig naait. Die houding leer je in de workshop vanzelf aan.

De Workshop Tas Maken mini is een goede instap: korter, eenvoudiger model, ideaal als je gewoon wil voelen hoe werken met leer is zonder meteen een groot project aan te gaan. Heb je meer tijd en ambitie, dan past de Workshop Tas Maken maxi beter, waarbij je een volwaardige tas afmaakt in één sessie.

Een onderzoek van de Ellen MacArthur Foundation uit 2017 over A New Textiles Economy laat zien dat mensen die zelf kleding of accessoires maken, die producten significant langer bewaren dan gekochte items. Wie zijn eigen tas maakt, hecht er letterlijk meer waarde aan. Dat merk ik ook in het atelier: deelnemers dragen hun tas jaren later nog steeds.

Kan echt leer geverfd of gestempeld worden tijdens een workshop? Alles over personaliseren

Ja, echt leer kun je verven, stempelen en bewerken, maar niet elke bewerking is geschikt voor elk soort leer of elke workshopopzet. Wat werkt hangt af van de afwerking van het leer.

Onbehandeld of naturel leer neemt verf en inkt goed op. Leer met een gesloten, gecoate afwerking (zoals veel geverfd rundleer) absorbeert minder en vraagt speciale leerverf of een primer. Stempelen, waarbij je een motief inperst met een stempel en hamer, werkt het mooist op plantaardig gelooid (vegetable tanned) leer, omdat dat materiaal zachter en vervormbaar is.

In onze workshops staat het naaien centraal, maar er is ruimte voor persoonlijke details. Denk aan de kleur van het rijggaren, de positie van de gespen en de lengte van de riem. Wil je iets heel specifieks, zoals een initiaal of een motief, neem dat dan van tevoren met mij door. Niet alles past in de workshoptijd, maar we kijken altijd wat mogelijk is.

Voor een cadeau met een persoonlijk tintje is de Cadeaubon van Monsak ook een slimme optie: de ontvanger kiest dan zelf het model en de afwerking die bij haar past.

Hoe lang gaat een goede leren tas mee? Dit bepaalt de levensduur van echt leer

Een goed gemaakte leren tas gaat minstens tien tot vijftien jaar mee, en vaak langer als je hem regelmatig verzorgt. Dat is geen marketingclaim: het hangt af van drie concrete factoren.

Ten eerste de looiing. Plantaardig gelooid leer (vegetable tanned) wordt harder bewerkt met tannines uit boomschors. Dit leer patineert mooi en is repareerbaar. Chroomgelooid leer is soepeler van begin af aan maar veroudert anders en is minder goed te herstellen. Ten tweede de constructie. Genaaide naden, stevige gespen en bevestigingspunten bepalen of een tas het dagelijks gebruik aankan. Gelijmde tassen lossen na verloop van tijd op in de hoeken; genaaide tassen niet. Ten derde het onderhoud. Leer dat regelmatig wordt ingevet met een neutrale leercrème droogt niet uit en scheurt minder snel.

In ons atelier gebruik ik gered leer: materiaal dat overblijft bij leerateliers en productiebedrijven, en dat anders wordt weggegooid. Dat leer is al behandeld en van goede kwaliteit. Een onderzoek van het Europees Milieuagentschap bevestigt dat het hergebruiken van restmateriaal de milieu-impact per product aanzienlijk verlaagt vergeleken met nieuw geproduceerde grondstoffen. Concreet: de productie van nieuw koeienleer stoot tot acht keer zoveel CO₂ uit als het hergebruiken van restleer van vergelijkbare kwaliteit.

De Leren Schoudertas in cognac is een goed voorbeeld van hoe dat in de praktijk uitpakt: stevig genaaid, van gered rundleer, met verstelbare riem en een constructie die jarenlang dagelijks gebruik aankan.

Waar is gered leer of restleer van gemaakt? Alles over upcycled leather en duurzame tassen

Gered leer, of restleer, is leer dat overblijft bij de productie van andere leren producten: de randen van een zitting, de snijresten van een tas of jas, of een resterende rol die niet volledig is opgemaakt. Dit materiaal is van precies dezelfde kwaliteit als het leer waarvoor het oorspronkelijk was bedoeld, maar het zou anders worden weggegooid of verbrand.

Bij Monsak werk ik met gered leer van Nederlandse en Europese leerateliers. Dat is geen marketingterm maar een bewuste keuze: ik koop restpartijen op, selecteer de beste stukken en snij de patronen voor mijn tassen uit. Elke partij is anders van kleur en structuur, en juist dat maakt elke tas uniek.

Het verschil met bonded leather of kunstleer is groot. Bonded leather is samengeperst leerafval met een kunststofbinding, dat snel schilfert. Kunstleer is volledig synthetisch. Gered leer is echt leer, met alle eigenschappen die daarbij horen: het ademt, het patineert en het is repareerbaar.

Vrijgezellenfeest workshop groepsgrootte: hoeveel personen is ideaal voor een creatieve workshop?

Voor een vrijgezellenfeest of groepsworkshop is een groep van vier tot acht personen het prettigst. Kleiner kan ook, groter wordt lastig omdat ik iedereen persoonlijk wil begeleiden bij de naaimachine.

Met meer dan acht personen verlies je de rust en de aandacht. Het klinkt gezellig, maar een industriële naaimachine vraagt concentratie, zeker als je er voor het eerst op werkt. Bij een groep van acht of minder heeft iedereen voldoende ruimte, tijd aan de machine en aandacht van mij.

De Vrijgezellen workshop bij Monsak is ingericht op precies dit soort groepen. Je reserveert het atelier voor jullie alleen, er is koffie en thee aanwezig en iedereen gaat naar huis met een zelfgemaakte leren tas. Dat is het mooiste meegenomen van zo'n dag.

Wil je ook hapjes of drank meenemen? Dat beantwoord ik hieronder.

Hapjes en drank meenemen naar een creatieve workshop: wat kan wel en niet?

Hapjes en drank zijn welkom, maar met leer in de buurt gelden een paar praktische regels. Leer is gevoelig voor vlekken van vet, wijn en koffie, en die zijn bijna niet meer te verwijderen als ze eenmaal zijn ingetrokken.

Wat werkt: droge snacks, flesjes water of frisdrank met een dop, en prosecco of wijn in glazen die je bewust van het werkblad houdt. Wat ik afraad: vette vingers boven het leer, open bekers naast de naaimachine en hapjes die kruimelen op de stof. Niet omdat ik moeilijk doe, maar omdat je straks met een vetplek op je nieuwe tas naar huis gaat en dat is zonde.

De vuistregel: eet en drink aan een apart tafeltje en ga daarna even de handen wassen voor je verdergaat met de tas. Zo combineer je feest en ambacht zonder gedoe.